Zarys historii Jamna

1224 r. - księżna Anastazja, wdowa po Bogusławie I, zakłada w okolicach Kołobrzegu pierwszy żeński klasztor, którego pierwotne uposażenie obejmowało gród Trzebiatów i 26 dalszych i bliższych wsi, wśród których pod nazwą "Jannow", wymienione jest Jamno

1278 r. - istniejący już w Jamnie kościół (świadczy to o wielkości i bogactwie wsi), przekazany zostaje w dokumencie fundacyjnym pod opiekę Klasztoru Cystersek w Koszalinie

1331 r. - biskup Friedrich von Eickstedt nadał wieś Jamno miastu Koszalin wraz z przynależnościami, polami, lasami, wodami i sądownictwem - odtąd dzieje wsi były związane z historią miasta. "Wieś komunalna, jaką zostało Jamno, miała całkowicie inne prawa od wsi folwarcznej. Chłopi byli poddanymi rady miejskiej. Spoczywał na nich obowiązek płacenia na rzecz miasta czynszów w pieniądzu i naturze. Ziemie chłopskie stały się własnością miasta, a chłopi jamneńscy byli wieczystymi jej dzierżawcami. Wytworzyły się warstwy społeczne:

- kmiecie - najbogatsza warstwa chłopów, z gruntami o pow. ok. 29ha i prawem dziedziczenia majątku,

- półkmiecie - warstwa średnia, posiadali grunty o pow. 14.5ha,

- zagrodnicy (osadnicy z nadania miasta) - posiadali grunty o pow. do 0.75ha,

- chałupnicy - posiadali grunty o pow. 3ary,

- ludzie luźni - bez gruntu oraz rzemieślnicy,

1625 r. - we wsi odnotowano 31 gospodarstw kmiecych oraz 14 półkmiecych

1717r. - zniesienie pańszczyzny we wszystkich komunalnych wsiach Koszalina i zastąpienie jej czynszem

1756 r. - 1763 r. - ludność wsi spadła z 432 osób do 295 (okres wojny siedmioletniej)

1825 r. - uwłaszczenie kmieciów i zagrodników, a w końcu lat czterdziestych również osiadłych chałupników.

1874 r. - we wsi odnotowano 132 domy i 723 ludzi

1889 r. - wielki pożar zniszczył połowę wsi, a następne (1909,1920,1921,1932,1934) dokonały dalszych zniszczeń.

1899 r. - 1900 r. - budowa utwardzonej drogi między Jamnem a Koszalinem, koniec kilkusetletniej izolacji kulturowej, rozwój wsi i bogacenie się jej mieszkańców.

1929 r. - we wsi mieszkało 766 ludzi.

1945 r. - 1947 r. - okres przymusowego wysiedlania ludności miejscowej oraz początki napływu nowych osiedleńców.

 

Powyższe informacje opracowano na podstawie:

"Katalogu wystawy kultury jamneńskiej" Muzeum w Koszalinie pod red. Ewy Pliszki-MwK

Publikacji A.Muszyńskiego ("...Z problemów ratowania kultury jamneńskiej" Muzeum Okręgowe w Koszalinie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Oddział w Koszalinie. Koszalin1978,Seria Wydawnictw Monograficznych nr4.)

Za pomoc w zebraniu materiałów potrzebnych do opracowania powyższego "Zarysu..." dziękuję Paniom Hannie Piech, Emilii Szybistej oraz Barbarze Sożyńskiej-Maciejko.

Maciej Jakub Mielczarek